دیابت عصبی چیست؟ بررسی ارتباط استرس و قند خون


دیابت عصبی یا قند خون عصبی اصطلاحی است که ممکن است شنیده باشید، اما آیا معنای دقیق آن را می‌دانید. بگذارید در همین ابتدای مطلب این موضوع را شفاف کنیم که بیماری به نام دیابت عصبی وجود ندارد. این اصطلاح در عامه توسط برخی افراد برای توصیف افزایش قند خون در زمان استرس، ناراحتی، عصبانیت و غیره استفاده می‌شود. یا حتی برخی افراد برای توجیه اینکه دیابت ندارند و فقط گاهی اوقات در اثر استرس دچار قند خون بالا می‌شوند از این اصطلاح استفاده می‌کنند.

در این مطلب می‌خواهیم بدانیم که دیابت عصبی چیست؟ آیا از انواع دیابت است یا نه؟ علائم آن چیست؟ راهی برای کنترل آن وجود دارد یا نه؟ و سؤالات دیگری که ممکن است برای شما پیش آمده باشد. اگر در زمان عصبانی شدن یا استرس دچار افزایش قند خون می‌شوید، پیشنهاد ما مراجعه به دکتر غدد یا دکتر داخلی است. در دکترتو همچنین می‌توانید با پزشک مورد نظر خود به صورت آنلاین یا تلفنی مشورت کنید.

دیابت عصبی چیست؟

به نقل از «medicalnewstoday» چیزی که به نام دیابت عصبی یا قند خون عصبی می‌شناسیم نوعی اختلال است که با افزایش میزان اضطراب و استرس در افراد ایجاد می‌شود. در این حالت میزان قند خون فرد با افزایش کنترل نشده‌ای روبه‌رو می‌شود که می‌تواند در افراد دیابتی خطرناک باشد.

افزایش قند خون در بدن در زمان استرس، عصبانیت یا شرایط روانی مشابه به خاطر نحوه پاسخ بدن به شرایط استرس‌زا است؛ پاسخی که در طول تکامل ایجاد شده‌است. در این شرایط بدن خود را در حالت جنگ یا گریز می‌بیند و به همین خاطر میزان زیادی انرژی آزاد می‌کند تا ماهیچه‌ها از آن استفاده کنند. در حالت استرس بدن کورتیزول و آدرنالین آزاد می‌کند که باعث می‌شوند میزان گلوکز در خون افزایش یابد. در افراد سالم این قند به راحتی قابل کنترل است. اما اگر سازوکار انسولین از قبل دچار اختلال باشد برای مثال در افراد دیابتی، افزایش کورتیزول و آدرنالین می‌تواند منجر به افزایش بیش‌ازحد قند در خون می‌شود.

دیابت عصبی یا قند خون عصبی نوعی دیابت نیست، بلکه به افزایش غیرطبیعی قند خون در اثر استرس اشاره دارد که می‌تواند در افراد دیابتی خطرناک باشد.

آیا استرس می تواند منجر به دیابت شود؟

به نقل از diabetes.org.uk استرس باعث ایجاد دیابت نمی‌شود، اما می‌تواند روی میزان قند خون شما تاثیر بگذارد. وقتی کورتیزول (به دلیل قرار گرفتن در معرض استرس) به طور مزمن افزایش می‌یابد، کنترل گلوکز را حتی در افراد غیر دیابتی دچار اختلال می‌کند.

استرس به تنهایی باعث ابتلا به دیابت نمی‌شود، اما شواهدی وجود دارد که نشان می‌دهد ممکن است بین استرس و خطر ابتلا به دیابت نوع 2 ارتباطی وجود داشته باشد. به عقیده‌ی محققان سطوح بالای هورمون‌های استرس؛ یعنی کورتیزول و آدرنالین، ممکن است باعث اختلال در عملکرد سلول‌های تولیدکننده انسولین در لوزالمعده شوند و میزان انسولین تولیدی آنها را کاهش دهد. که به نوبه‌ی خود ممکن است زمینه را برای ایجاد دیابت نوع ۲ مهیا کند.

از دیگر عوارض استرس در برخی افراد پرخوری است. پرخوری عصبی و در نتیجه‌ی آن افزایش وزن هم می‌تواند عاملی برای ابتلا به دیابت نوع ۲ باشد.

بسیاری از مطالعات این فرضیه را دارند که استرس مزمن به‌ویژه می‌تواند در شروع دیابت نوع یک در افرادی که از قبل مستعد ابتلا به آن هستند، کمک کند.

استرس باعث افزایش کورتیزول و در نتیجه افزایش قند خون می‌شود.

تاثیر استرس بر بیماران دیابتی چگونه است؟

در بخش‌های قبلی سازوکار استرس، کورتیزول و قند خون را بررسی کردیم و گفتیم که این مکانیسم می‌تواند در افراد دیابتی مشکل‌آفرین شود. در این بخش می‌خواهیم به صورت دقیق‌تر تاثیر استرس و فشار عصبی و افزایش متعاقب قند خون (یا به اصطلاح قند خون عصبی) را در افراد مبتلا به انواع دیابت را بررسی کنیم.

تاثیر استرس روی دیابت نوع ۲

وقتی افراد مبتلا به دیابت نوع دو تحت استرس قرار می‌گیرند، میزان قند خون آنها معمولا افزایش پیدا می‌کند. وقتی سطح کورتیزول در بدن افزایش پیدا می‌کند، باعث می‌شود حساسیت سلول‌ها نسبت به انسولین کمتر شود. طبیعی است وقتی انسولین روی سلول‌ها اثری نداشته باشد، قند موجود در خون وارد سلول‌ها نمی‌شود و در خون انباشته می‌شود. هنگامی که این اتفاق می‌افتد، سطح قند خون نامتعادل شده و می‌تواند به سطوح خطرناکی برسد، به خصوص اگر اقدامی انجام نشود.

استرس می‌تواند باعث افزایش قند خون در افراد مبتلا به دیابت نوع ۲ و افزایش یا کاهش غیرطبیعی قند خون در افراد مبتلا به دیابت نوع ۱ شود.

تاثیر استرس روی دیابت نوع ۱

این پاسخ به استرس در افراد مبتلا به دیابت نوع یک می‌تواند کمک متفاوت باشد، آنها می‌توانند افزایش یا کاهش در قند خون را تجربه کنند. افزایش قند خون در زمان عصبی شدن در این افراد همانند مبتلایان به دیابت نوع ۲ است. اما کاهش قند خون در اثر سندروم خستگی آدرنال اتفاق می‌افتد که به نوبه‌ی خود در اثر استرس مزمن و طولانی‌مدت ایجاد می‌شود. در این حالت استرس طولانی‌مدت باعث تخلیه کورتیزول از غدد آدرنال می‌شود و در نتیجه سطح کورتیزول در خون کاهش پیدا می کند. در افراد مبتلا به دیابت نوع ۱، تولید ناکافی هورمون‌هایی مانند کورتیزول می‌تواند باعث ایجاد بی‌تعادلی در هورمون‌هایی شود که برای تنظیم سطح قند خون ترشح می‌شوند.

فشار عصبی در افراد دیابتی می‌تواند منجر به افزایش یا کاهش قند خون شود.

آیا فشار عصبی باعث بالا رفتن قند خون می شود؟ 

وقتی بدن در شرایط استرس‌زا و تنش قرار می‌گیرد، هورمون‌هایی مثل کورتیزول و آدرنالین ترشح می‌کند. ترشح این هورمون‌ها در واقع فرایند طبیعی است که بدن در واکنش به استرس وارد شده تولید می‌کند، اما حاصل این تنش وارد شده به فرد، بالا رفتن فشار خون، افزایش قند خون و ضربان قلب فرد است. حال فرض کنید که بدن به‌ صورت مداوم در شرایط تنش‌زا و استرسی قرار بگیرد. در صورتی که در بلند مدت این اتفاق تکرار شود باید منتظر مشکلات زیر بود:

بالا رفتن فشار خون

اضطراب مزمن

بیماری‌های قلبی

افسردگی

مشکلات خواب

سر درد.

در واقع، استرس عامل اصلی افزایش گلوکز خون محسوب می‌گردد. هرچند که این مشکل در افراد سالم موقتی است و بعد از رفع استرس، میزان قند خون پایین می‌آید، اما اگر بیماران دیابتی با شرایط استرسی مواجه شوند اوضاع خطرناک خواهد شد، چراکه ممکن است کنترل قند خونشان دچار مشکل شود. احتمال تاثیرگذاری دیابت عصبی ناشی از استرس روی کلیه‌ها و غدد فوق کلیوی هم در بیماران دیابتی بالا است. بنابراین، بیماران دیابتی مبتلا به قند خون عصبی باید به ‌دنبال روش‌هایی برای کنترل استرس و حذف تنش از زندگی‌شان باشند. مشاوره دیابت و مشاوره تلفنی روانشناس یا روانپزشک می‌تواند تا حد زیادی به حل این مشکل کمک کند.

علائم دیابت عصبی چیست؟

وقتی بحث از علائم دیابت عصبی است، منظورمان بیشتر همان علائم فیزیکی استرس است که عبارت‌اند از:

سردرد

درد یا تنش عضلانی

مشکلات خواب، زیاد یا کم خوابیدن

احساس عمومی بیماری

خستگی.

هرچند علائم دیابت عصبی یعنی تاثیر استرس بر قند خون در افراد دیابتی کمی متفاوت است. در افراد مبتلا به دیابت نوع ۲ استرس باعث افزایش قند خون یا هایپرگلیسمی می‌شود که علائم زیر را دارد:

تشنگی شدید

دهان خشک

ضعف

سردرد

تکرر ادرار

تاری دید

حالت تهوع

گیجی

تنگی نفس.

دیابت عصبی (یعنی تاثیر استرس بر قند خون) در افراد مبتلا به دیابت نوع ۱ می‌تواند هم باعث افزایش قند خون شود که علائم بالا را ایجاد می‌کند و همچنین می‌تواند منجر به افت قند خون یا هایپوگلیسمی شود که علائم زیر را ایجاد می‌کند:

گرسنگی

تحریک پذیری

مشکل در تمرکز

خستگی

تعریق

گیجی

ضربان قلب سریع

لرز

سردرد.

دیابت عصبی می‌تواند منجر به افزایش قند خون در افراد دابتی شود که علائمی مانند سردرد، سرگیجه و غیره دارد.

درمان دیابت عصبی

همان‌طور که بارها در این مطلب به آن اشاره کردیم، دیابت عصبی یک اصطلاح در زبان مردم برای توصیف افزایش قند خون در زمان استرس یا فشار عصبی است. از این رو شاید تنها درمانی که برای این مشکل می‌توان توصیه کرد، شناسایی استرس‌های و انجام روش‌هایی برای کنترل آن است. از این رو انتخاب سبک زندگی سالم و دوری از استرس از روش‌های مهم در کنترل و درمان قند خون عصبی است. حذف دخانیات و انجام ورزش منظم و کم کردن عوامل استرس‌زا و تنش می‌تواند برنامه سلامتی جامعی برای درمان دیابت عصبی باشد.

انجام ورزش‌های سبک و یوگا، مدیتیشن و مراقبه از جمله روش‌هایی هستند که برای درمان قند خون عصبی توصیه می‌شوند، چراکه با آرام کردن ذهن و روان می‌توان تنش و استرس ناشی از زندگی روزمره را به حداقل رساند. همچنین بهتر است کارهایی را انجام دهید که استرس زندگی را از شما دور می‌کنند، برای مثال با دوستان و عزیزانتان وقت بگذرانید یا سفر کنید.

از آن رو که این عارضه در بیماران دیابتی می‌تواند مشکل‌آفرین باشد، توصیه‌ی ما انجام روتین چکاپ افراد دیابتی است. به این صورت می‌توانید قند خون را بهتر کنترل کنید و از عوارض آن دوری کنید.

مدیتیشن، یوگا و بسیاری از روش‌های دیگر می‌توانند به کاهش استرس کمک کنند.

درمان دیابت عصبی در طب سنتی

طب سنتی برای کاهش قند خون بر مصرف برخی گیاهان و ادویه‌ها تاکید دارد و توصیه‌های تغذیه‌ای زیر را به افراد دارای استرس می‌دهد:

مصرف روزانه میوه و سبزیجات تازه

مصرف روزی سه لیوان شیر و ۲ عدد خرما جهت حفظ آرامش

حذف غذاهای ناسالم و فرآوری‌شده، پرکالری و چرب

مصرف غذاهای سرشار از کلسیم.

برای کاهش استرس همچنین می‌توانید از انواع چای‌ها و دمنوش های ضد استرس مانند چای سیاه، دمنوش سنبل‌الطیب، دمنوش اسطوخودوس و غیره استفاده کنید.

دیگر توصیه طب سنتی برای درمان دیابت عصبی مصرف دارچین است. دارچین علاوه بر کنترل میزان قند خون، میزان چربی در بیماران مبتلا به دیابت عصبی را هم کنترل می‌کند. به ‌علاوه اینکه مصرف دارچین در غذا یا چای یا دمنوش دارچین باعث ایجاد حس آرامش و کاهش استرس می‌شود.  

طب سنتی بر مصرف دمنوش و عرقیات هم برای درمان و کنترل قند خون و انواع دیابت از جمله دیابت عصبی تاکید دارد، البته خاطر نشان می‌کنیم که پیش از مصرف هرگونه عرق و دمنوش برای دیابت عصبی حتما مشاوره دیابت با دکتر داخلی خود داشته باشید. از جمله روش های خانگی درمان دیابت و عرقیات و دمنوش‌های توصیه شده در طب سنتی برای کاهش میزان قند خون می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

عرق زیره

عرق بوقناق

عرق گردو

عرق دارچین

دمنوش شنبلیله

دمنوش گزنه

دمنوش زیره.

برای تشخیص و درمان دیابت عصبی به کدام دکتر مراجعه کنم؟

افراد دیابتی باید تحت نظر دکتر غدد و یا دکتر داخلی باشند. اگر دیابت دارید و زیاد در معرض استرس قرار دارید می‌توانید از کمک روانشناس هم استفاده کنید. روانشناس می‌تواند راه‌هایی برای مقابله با استرس، کنترل خشم و غیره به شما آموزش دهد که به کنترل سطح استرس و در نتیجه سطح قند خون شما کمک می‌کند.

مشاوره دیابت و مشاوره تلفنی دکتر غدد برای کنترل دیابت و مشاوره روانشناسی برای شناسایی و کنترل شرایط استرس‌زای زندگی از راه‌هایی است که دکترتو برای شما فراهم کرده است.

سوالات متداول شما

در ادامه به سؤالاتی که در مورد دیابت عصبی دارید پاسخ می‌دهیم. اگر سؤالی دارید که در این مطلب پاسخی برای آن پیدا نکرده‌اید، لطفا سؤال خود را در انتهای این صفحه برای ما کامنت کنید تا کارشناسان ما در اولین فرصت به آن پاسخ دهند.

آیا دیابت عصبی خطرناک است؟ تاثیر استرس بر میزان قند خون در افراد دیابتی در صورت کنترل نشدن می‌تواند خطرناک باشد. این عارضه در افراد مبتلا به دیابت نوع ۲ می‌تواند منجر به افزایش قند خون و در افراد مبتلا به دیابت نوع ۱ منجر به افزایش یا کاهش قند خون شود و این افزایش یا کاهش قند خون در افراد دیابتی می‌تواند مشکل‌ساز باشد. بالا رفتن ناگهانی قندخون نشانه دیابت عصبی است؟ استرس و اضطراب یکی از عوامل اصلی افزایش ناگهانی قند خون است که می‌تواند نشانه دیابت عصبی باشد. چگونه دیابت عصبی را کنترل کنیم؟ بهترین راه برای کنترل قند خون عصبی شناسایی استرس‌ها و پیدا کردن راهی برای کنترل آنهاست. همچنین شما باید با داشتن سبک زندگی سالم، ورزش، تغذیه سالم و دیگر روش‌های پیشنهادی پزشک قند خون خود را در محدوده نرمال نگه‌دارید. آیا استرس احتمال ابتلا قندخون را بالا می برد؟ استرس باعث ابتلا به دیابت نمی‌شود، اما می‌تواند زمینه را برای ابتلا به دیابت فراهم کند. برای مثال استرس در برخی افراد می‌تواند منجر به پرخوری و در نتیجه‌ی آن چاقی شود که یکی از عوامل خطر ابتلا به دیابت نوع ۲ است. همچنین برخی مطالعات استرس مزمن را یکی از عوامل کمک‌کننده برای ابتلا به دیابت نوع ۱ در افراد مستعد به این بیماری می‌دانند. رژیم غذایی مناسب برای دیابت عصبی چیست؟ مصرف میوه و سبزیجات به‌خاطر وجود آنتی اکسیدان و خاصیت ضد التهابی‌‌شان باید در رژیم غذایی مبتلایان به بیماری قند خون عصبی گنجانده شود. بهترین رژیم غذایی مناسب برای دیابت عصبی دنبال کردن سبک زندگی سالم و رژیم غذایی سالم است. رژیم غذایی سالم باید باید سرشار از غلات کامل، مغز و آجیل، حبوبات، غذاهای حاوی امگا-3 و پروتئین بدون چربی باشد.رژیم غذای مدیترانه‌ای یکی از رژیم‌های مناسب و توصیه‌شده برای قند خون عصبی محسوب می‌شود. رژیم مدیترانه‌ای باعث می‌شود که ریسک ابتلا به عوارض دیابت پایین بیاید. درواقع، رژیم مدیترانه‌ای و ورزش‌های هوازی از فاکتورهای مهم سبک زندگی هستند که می‌توانند به کنترل استرس و قند خون در این افراد کمک زیادی بکنند. دیابت عصبی در کدام دسته از انواع دیابت قرار می گیرد؟ دیابت ۳ نوع اصلی دارد: دیابت نوع یک، دیابت نوع دو و دیابت بارداری. دیابت نوع 1 بیماری خود ایمنی است که بیشتر در کودکان و نوجوانان مشاهده می‌گردد. در دیابت نوع 2 هم بدن نسبت به عملکرد انسولین مقاومت می‌کند و پانکراس نمی‌تواند انسولین کافی ترشح کند. دیابت بارداری هم از عوارض دوره بارداری است که پس از اتمام بارداری برطرف می‌شود. عارضه‌ای به نام پیش دیابت هم داریم که حالتی است که در آن قند خون فرد بالاست اما در محدوده دیابتی نیست و در صورت عدم کنترل می‌تواند تبدیل به دیابت نوع ۲ شود.دیابت عصبی درواقع نوعی اصطلاح در بیماری دیابت است و نوعی دیابت به شمار نمی‌آید. دیابت عصبی عامل ایجادکننده بیماری نیست، بلکه عاملی است که علائم دیابت در بدن را تشدید می‌کند. قند خون عصبی می تواند به دیابت تبدیل شود؟ استرس باعث افزایش موقتی سطح خون می‌شود. قرار گرفتن مداوم در شرایط پراسترس باعث شده که فرد همواره سطح قند خون بالایی را تجربه کند. استرس بلند مدت و افزایش قند خون می‌تواند باعث حساسیت سلول‌ها به انسولین را کاهش دهد و ریسک پیش دیابت و دیابت نوع ۲ را بیشتر می‌کند. آیا دیابت عصبی همان نوروپاتی دیابتی است؟ خیر، این دو عارضه تفاوت بسیاری با هم دارند. نوروپاتی دیابتی از عوارض بیماری دیابت یا قند خون است که باعث آسیب به سیستم عصبی می‌شود. نوروپاتی دیابتی بیماری پیش‌رونده‌ای است و علائم آن به ‌مرور زمان بدتر می‌شوند. این عارضه زمانی روی می‌دهد که میزان بالای قند خون و متعاقب آن چربی خون به اعصاب بدن آسیب می‌رساند. وقتی سیستم عصبی آسیب می‌بیند فرد دیابتی دچار عوارضی مانند فشار خون بالا، مشکلاتی قلبی، زخم پای دیابتی و غیره می‌شود.دیابت عصبی یا همان افزایش یا کاهش قند خون در افراد دیابتی در مواجهه با استرس را هم در این مطلب به صور کامل توضیح داده‌ایم.

نتیجه گیری و راهنمای مراجعه به پزشک

عارضه‌ای که در عامه به عنوان دیابت عصبی یا قند خون عصبی رواج پیدا کرده است، در واقع به معنای تاثیری است که استرس یا شرایط روحی و روانی بر روی میزان قند خون دارد. در زمان استرس کورتیزول ترشح می‌شود که به صورت موقت باعث افزایش قند خون می‌شود. این مکانیسم در افراد غیردیابتی مشکلی محسوب نمی‌شود اما در افراد دیابتی می‌تواند مشکل‌ساز باشد.

این عارضه درمان ندارد، چراکه اصولا بیماری نیست. تنها راه کنترل قند عصبی حذف شرایط استرس‌زا از زندگی و پیروی از رژیم غذایی سالم، و ترک عادات بد و ناسالم زندگی هستند. با کنترل استرس زندگی و انجام ورزش‌هایی مثل یوگا، و تمرینات مدیتیشن می‌توان احتمال قند عصبی را به حداقل رساند. در این راه دکتر غدد و متخصص داخلی و همینطور روانشناس می‌تواند کمک زیادی برای کنترل بیماری دیابت و همچنین مقابله با استرس‌های زندگی به شما بکند.

دکترتو مراقب سلامتی شماست!

منبع: نی نی نیوز

دیدگاهتان را بنویسید